مىشد و هريك از شاگردان قطعه كوچكى به اندازه نشستن خود از جنس زيلو يا گونى يا قالى كهنه همراه برده ، روى آن مىنشستند و نزد ملا مشغول تلمذ مىشدند . نخستين درس آنان از عمه جزو شروع مىشد تا قرآن ختم مىگرديد و آن‌وقت كتابهايى از قبيل ليلى و مجنون ، شيرين و خسرو ، اسكندرنامه ، بهرام‌نامه ، ملك‌نامه ، شاهنامه و بالاخره توسل و نصاب و اين قبيل كتابها خوانده مىشد . حد تحصيل براى مردم عادى به همين‌جا ختم مىشد ؛ ولى آنها كه مىخواستند به جرگه علماى روحانى وارد شوند به تحصيل جامع المقدمات مىپرداختند و بعد از فراغت از اين مرحله عازم شهر ديگرى مىشدند . آن هنگام در شهرهاى بزرگى مثل اصفهان ، شيراز ، مشهد ، تبريز ، يزد ، كرمان ، همدان ، كرمانشاه و غيره براى اين‌گونه محصلين دوره عالى ، مدارس بزرگ وجود داشت با برنامه مرتب ؛ و لكن در شهر خرم‌آباد كه در اثر عدم توجه دولت قاجاريه رو به خرابى و ويرانى مىرفت ، مدرسه‌اى در كار نبود و يگانه مدرسه‌اى كه ظاهرا در عصر صفويه ساخته شده بود تبديل به ويرانه شده و آثارى از حجرات آن باقى مانده بود كه غالبا گداهاى شهر در آنها سكونت مىكردند و محصلين ناگزير به خانه علما و روحانيون مىرفتند و نزد آنها تلمذ مىكردند و بعد جهت تكميل [ علوم حوزوى ] عازم شهرهاى ديگر مىشدند . روحانيونى كه در اين عصر داراى محصل بودند و مبادى علوم را به آنها تعليم مىدادند عبارت بودند از مرحوم حاج آقا ابو تراب جزايرى و مرحوم حاج شيخ عبد الرحمن لرستانى . عده زيادى از فرزندان خرم‌آبادى و ندرتا بعضى از عشاير به اين ترتيب تحصيلات بيشترى مىكردند و به همين مقدار هم اكتفا مىنمودند . تنها عده انگشت‌شمارى جهت تحصيلات عاليه عازم اصفهان ، سلطان‌آباد [ اراك امروزى ] ، شهرهاى ديگر ايران و يا عازم نجف اشرف مىشدند تا [ ادامه تحصيل داده و ] به مقام اجتهاد برسند . اشخاصى كه براى رسيدن به مقام اجتهاد عازم نجف اشرف و يا شهرهاى بزرگ ايران مىشدند غالبا از خانواده‌هاى روحانى بودند و براى احراز مقام پدر يا جد خود تن به ادامه تحصيل دوره عالى و دوره خارج مىدادند . در زمان امير احمدى بعد از تاسيس مدرسه و دار التربيه نخستين اداره‌اى كه تاسيس شد اداره آمار و ثبت احوال بود براى شناسايى مردم و به دست آمدن [ آمار ] تقريبى نفوس و بعد از آن صحيه ، اداره راه ، ماليه و پست و تلگراف ( كه از قديم الايام در خرم‌آباد داير بود ) كار خود را شروع كرد و به دنبال آن دواير ديگر تأسيس شد .